زمان یکی دیگر از نکاتی است که باید در مقوله ی حفظ مد نظر قرار بگیرد و  می توان این موضوع را به دو بخش تقسیم کرد: 1. از لحاظ بهره بر داری بیشتر چه زمانی برای حفظ مناسب تر است؟ 2. چه اوقاتی از شبانه روز را به حفظ قرآن اختصاص دهیم؟ لازم به توضیح است که در مورد کمیت زمانی و اینکه چه مقدار از وقت را به حفظ و دوره آیات باید اختصاص داد، در مبحث روش حفظ و دوره آیات بحث خواهد شد و در اینجا فقط صحبت از این است که چه موقعی قرآن حفظ کنیم که بهترین بازده را داشته باشد و چه زمانی برای حفظ قرآن مناسب است؟ اگر بخواهیم تمرکز حواس و کیفیت حفظ خود را بالا ببریم باید به این نکات توجه کنیم: در حالات نامناسب روحی به حفظ قرآن نپردازیم. مثلاً این موارد زمان مناسبی برای حفظ کردن نیستند: در هنگام خواب آلودگی یا بیماری، در هنگام گرسنگی وتشنگی، سیری بیش از حد، درحال عصبانیت، اوقاتی که بیش از حد ناراحت یا خوشحال هستیم، زمانی که مسأله ای به طور کامل ذهن ما را به خود مشغول داشته است، وقتی که حوصله نداریم، بعد از یک فعالیت ذهنی سنگین و.... در حقیقت زمانی را باید برای حفظ انتخاب کرد که هیچ گونه عامل تشویش ذهن و بر هم زننده ی  تمرکز حواس وجود نداشته باشد یا در حداقل باشد. بدیهی است وقتی ما عصبانی باشیم یا مسأله ی دیگری ذهن ما را به خود مشغول کرده باشد، نمی توانیم یک کار ذهنی جدی را آغاز کنیم. به عبارتی حواسمان پرت است، با حواس پرتی هم نمی توان کار کرد، مخصوصاً کارهای ذهنی. پس باید این مسائل مورد توجه یک حفظ کننده ی قرآن باشد.

· چه اوقاتی از شبانه روز را به حفظ قرآن اختصاص دهیم؟

می توان گفت این موضوع بیشتر به خود فرد بستگی دارد که چه وقتی از روز یا شب را بهتر می تواند حفظ کند، مثلاً بعضی عادت دارند صبح ها حفظ کنند، یا عده ای شب را برای فعالیت های ذهنی ترجیح می دهند. به هر حال بسته به عادت تان، باید کشف کنید که کدام زمان از شبانه روز آمادگی بیشتری جهت حفظ قرآن دارید. نکته ی دیگری که می تواند مد نظر قرار بگیرد این است که بعضی از ساعات شبانه روز را ساعات بهتری برای کارهای ذهنی و به خصوص حفظ قرآن دانسته اند. از استنباطی که از اظهار نظر برخی روان شناسان بدست می آید و نیز تجربیات دیگران و همچنین از بعضی روایات، چنین بر می آید که اوقاتی در شبانه روز هستند که برای کارهای حفظی مناسب ترند، مثلاًاول صبح، حال اگر شما بخواهید در چنین زمان هایی حفظ کنید، اگر با عادت تان جور باشد که مشکلی نیست وگرنه باید عادت خود را عوض کنید؛ به عنوان مثال کسی که همیشه عادت داشته است صبح ها بخوابد یا شب ها تا دیر وقت بیدار باشد نمی تواند اول صبح با روحیه ی خوبی به حفظ قرآن بپردازد و اگر می خواهد اول صبح حفظ کند، باید عادات و ساعات خواب خود را تغییر دهد، مثلاً شب ها زودتر بخوابد و سعی کند چند روز به طور تمرینی صبح ها نخوابد و وقتی که به این روش عادت کرد، آن موقع می تواند صبح به حفظ قرآن بپردازد. حال با این مقدمه، ساعاتی را که گفته شده است برای حفظ قرآن مناسب تر است، ذکر می کنیم:

1. سحرگاهان: آن طور که از روایات برمی آید، یکی از اوقاتی که برای قرآن خواندن مناسب است، ثلث آخر شب و هنگام سحر است و بعضی گفته اند برای حفظ هم یکی از بهترین ساعات است. البته به نظر ما این ساعت برای از رو خواندن قرآن و دوره آیات از روی مصحف (یکی از برنامه های دوره این است که هر از گاهی آیات محفوظه از رو خوانده شود) بهتر است، مگر اینکه کسی کاملاً عادت کرده باشد در چنین ساعتی حفظ کند. به هرحال سروکار داشتن با قرآن در چنین ساعاتی ثواب فراوان دارد.

2. ساعات اولیه صبح مخصوصاً بین الطلوعین یعنی بین اذان صبح تا طلوع آفتاب که اکثر حافظان وکسانی که در این زمینه صاحب نظرند این ساعت را بهترین وقت برای حفظ قرآن دانسته اند. از روایات متعدد هم چنین بر می آید که اولاً بین الطلوعین بهترین ساعت شبانه روز است و همچنین برای حفظ قرآن ساعت بسیار مناسبی است و اگر کسی موفق شود به طور مستمر در این ساعت به حفظ قرآن بپردازد بسیار عالیست.

3. برای بعضی ها هم شب ها برای حفظ بهتر است. بسیاری از بزرگان شب ها به امور درسی خود می پرداختند و روزها استراحت می کردند. البته کسانی که تصمیم دارند شب ها به حفظ قرآن بپردازند باید این نکات را مد نظر داشته باشند:

اول اینکه در ساعت اول شب حفظ نکنند بهتراست.

دومین نکته ای که باید به آن توجه داشت، این است که بین شام خوردن و حفظ کمی فاصله باشد .

اوقاتی مثل غروب آفتاب، اول شب و سر ظهر شاید برای حفظ چندان مناسب نباشد.

· بحثی پیرامون تأثیر زمان معین در حفظ قرآن:

اگر می خواهید بازده حفظ بیشتر باشد و کمتر احساس خستگی کنید، بهتر است در ساعت یا ساعات مشخصی از شبانه روز به حفظ قرآن بپردازید. از محاسن این کار یکی عادت کردن به وقت مشخصی برای حفظ است به طوری که پس از مدتی به طور ناخود آگاه به ساعت حفظ خود عادت می کنید. با این کار تمرکز حواس نیز بیشتر می شود و همچنین احساس کسالت و بی میلی که گاهی در برنامه های زمانی نامنظم روی می دهد کمتر می شود. برای این کار بهتر است ساعتی را که تا حد زیادی مطمئن به عدم تغییر آن هستید، انتخاب کنید و کمی هم برای آن مجال بگذارید، مثلا از پنج، پنج و نیم صبح تا شش، شش و نیم، تا اگر یک روز نتوانستید سر ساعت پنج حفظ کنید، طبق برنامه تا پنج ونیم برای شروع کار وقت داشته باشید البته باید سعی شود تا آنجا که می شود ساعت حفظ دقیقتر باشد.

 

 

 

 

1852 :تعداد دفعات بازید



 بخشها
 
© 2010 Quran-Times team, All Rights Reserved.