در مورد مکان حفظ چند نکته کلی باید مد نظر قرار بگیرد. اینکه درچه مکان هایی به حفظ بپردازیم که بیشترین بازده را داشته باشد خود مسأله ی در خور توجهی است، اما شاید در ابتدا لازم باشد بدانیم در چه مکان هایی نباید کارهای ذهنی و بخصوص حفظ را انجام داد.در اصل می توان از این نگاه مکان ها را به سه دسته تقسیم کرد:

 1 - مکان هایی که برای حفظ مناسب نیستند؛ این هم به دو دسته تقسیم می شود:

  اول: مکان هایی که از لحاظ معنوی برای حفظ شایسته نمی باشند و خوب نیست انسان در آن مکان ها به حفظ قرآن بپردازد که واضح است و نیاز به توضیح بیشتری ندارد. همچنین طهارت و پاکیزگی و غصبی نبودن مکان و همچنین لباس حافظ نیز می تواند یکی از عوامل موثرمعنوی، جهت موفقیت در حفظ قرآن باشد.

 دوم: مکان هایی که تمرکز حواس انسان را به هم می زنند. بدیهی است در مکان های شلوغ، پر سر وصدا، سرد،  بیش از حد گرم و یا هر مکانی که به نحوی انسان را دچار مشکل کند و تمرکز حواس را به هم بزند، نمی توان به حفظ قرآن پرداخت.

 2- مکان هایی که برای حفظ مناسب اند: اگر نباید های مورد قبلی را رعایت کنیم می توان مکانی شایسته حفظ داشت.آرامش یکی از مهمترین عوامل تمرکز حواس است محیط آرام و بی سروصدا از شرایط اولیه حفظ است. اگردر جایی هستید که تلویزیون یا رادیو روشن است، چند نفر با هم صحبت می کنند و یا سروصدای بچه ها بلند است، بهتر است برنامه حفظ را به وقت دیگری موکول کنید. پس محیط آرام اولین شرط یک مکان مناسب است.

 3- مکان هایی که از لحاظ معنوی برای حفظ شایسته تر است مثل مساجد و اماکن متبرکه. البته در مکان هایی مثل مساجد که معمولاً شلوغ است یا هر لحظه، ممکن است کسی وارد شود، نمی توان تمرکز چندانی داشت. پیشنهاد می شود برای بعضی از مراحل دوره از این اماکن استفاده شود. به طور خلاصه می توان گفت، مکانی را که برای حفظ انتخاب می کنید باید محیطی آرام و مناسب و مکانی پاکیزه ودور از هر گونه دغدغه باشد. نکته ی دیگر اینکه سعی کنید مکان حفظ تا آنجا که ممکن است ساده باشد، زرق وبرق های اضافی، تصاویر متعدد و چیزهایی از این قبیل ممکن است حواس انسان را به جای دیگری معطوف کند. مثلاً، در مورد نماز، اگر دقت کرده باشید، بسیاری از چیزهایی که مکروه قلمداد شده است، عواملی هستند که تمرکز حواس نمازگزار را به هم می زنند. اینکه روبروی عکس، نماز خواندن مکروه است و یا مقابل درب باز، نماز نخوانید و نکاتی از این قبیل، که شاید یکی از فلسفه های مکروه بودن این موارد همان بر هم خوردن تمرکز حواس نمازگزار باشد، برای حفظ قرآن هم (حد اقل برای اینکه بهتر حفظ کنیم) باید تا آنجا که می شود عوامل بر هم زننده ی تمرکز را از بین برد تا حواس انسان فقط به یک موضوع، که همان حفظ قرآن است، معطوف باشد. نا گفته نماند که در مورد کودکانی که در سنین پایین تر هستند، جذاب کردن محیط و امکانات حفظ (البته در حد لازم) نه تنها خوب است، بلکه گاهی اوقات جهت تشویق و ترغیب بیشتر ضروری است.

 دیگر اینکه سعی کنید حتی المقدور در یک مکان معین و مشخص به حفظ بپردازید و تا آنجا که ممکن است محل حفظ را عوض نکنید. فرضاً این طور برنامه ریزی کنید که هر روز در محل مشخصی (مثلاًدر فلان اتاق) و همچنین در یک ساعت مشخص به حفظ قرآن بپردازید. این خود موجب می شود که انسان به شکلی به آن مکان و زمان معین عادت کند و به اصطلاح نسبت به آن موقعیت مکانی وزمانی خاص شرطی بشود،و هر روز جهت انجام کار مورد نظر-که همان حفظ قرآن است-درهمان زمان مشخص، به مکانی که عادت کرده است برود. یکی دیگر از فوائد مکان ثابت این است که معمولاً وقتی انسان وارد محیط جدیدی می شود، مدتی را صرف کنجکاوی در چگونگی محیط می کند و چه بسا در حین حفظ حواسش به جزئیات محیط جدید باشد، ولی مکانی که فرد هر روز با آن سر وکار دارد برایش عادی است و این مشکلات را ندارد. پس دقت کنید که مکان حفظ خود را عوض نکنید مگر اینکه آن مکان دیگر محیط مناسبی برای حفظ نباشد یا واقعا ًاز آن خسته شده اید و احتیاج به یک تنوع دارید. مطلب دیگری که قابل ارائه هست این است که بعضی ها به علت شغل و یا هر مسأله ی دیگری ناچارند در دو مکان به حفظ بپردازند. اینان هم باید سعی کنند که همان دو مکان، دو مکانِ مشخص با زمان های معین باشد. البته اگر سعی شود فقط یک مکان باشد بهتر است. زمان را می توان تقسیم کرد. در یک مکان مشخص در دو زمان (مثلاًصبح وشب) به حفظ پرداخت.

1505 :تعداد دفعات بازید



 بخشها
 
© 2010 Quran-Times team, All Rights Reserved.